Hunda e zënë që nuk hapet, presion në ballë apo te mollëzat e faqeve, nuhatje e dobësuar dhe një ndjesi sikur ftohja nuk ka mbaruar kurrë. Shumë njerëz jetojnë me këto shqetësime për muaj, madje vite, duke menduar se është "thjesht alergji" ose "sinusit që vjen e shkon". Në fakt, kur shenjat zgjasin më shumë se 12 javë, mjekët flasin për sinusit kronik, një gjendje që ka diagnozë të qartë dhe trajtime efektive.
Çfarë është sinusiti kronik?
Sinuset janë zgavra me ajër brenda kockave të fytyrës, të lidhura me hundën. Kur mukoza që i vesh ato inflamohet dhe kanalet e drenazhit bllokohen, sekrecionet mbeten brenda dhe shfaqen shqetësimet.
Sipas udhëzimeve evropiane (EPOS 2020), flasim për sinusit kronik kur për të paktën 12 javë ka dy ose më shumë nga këto shenja, ku njëra duhet të jetë bllokimi i hundës ose sekrecionet:
- hundë e zënë ose e bllokuar
- sekrecione nga hunda ose që zbresin në fyt
- dhimbje ose presion në fytyrë
- ulje ose humbje e nuhatjes
Sinusiti akut apo kronik: si i dalloni?
| Sinusiti akut | Sinusiti kronik | |
|---|---|---|
| Kohëzgjatja | Më pak se 12 javë, zakonisht disa ditë deri në 2–3 javë | 12 javë ose më shumë |
| Shkaku i zakonshëm | Pas një ftohjeje ose virusi | Inflamacion i vazhdueshëm, polipe, probleme anatomike |
| Si kalon | Shpesh vetvetiu ose me trajtim të shkurtër | Kërkon trajtim të vazhdueshëm dhe ndjekje nga mjeku |
Pse nuk kalon? Shkaqet më të shpeshta
Sinusiti kronik rrallë ka një shkak të vetëm. Ndër faktorët më të zakonshëm janë:
- Polipet e hundës: rritje të buta, jo kancerogjene, të mukozës që bllokojnë kalimin e ajrit dhe ulin nuhatjen.
- Septumi i devijuar: muri që ndan dy vrimat e hundës është i shtrembër dhe pengon drenazhin.
- Alergjitë dhe astma: shpesh ecin bashkë me sinusitin kronik.
- Duhanpirja dhe ndotja e ajrit, që e irritojnë vazhdimisht mukozën.
Si diagnostikohet
Diagnoza nuk bëhet vetëm nga shenjat. Mjeku ORL zakonisht:
- Bën pyetje për kohëzgjatjen dhe llojin e shqetësimeve.
- Ekzaminon hundën nga brenda me endoskop, një tub i hollë me kamerë që tregon mukozën, polipet dhe kanalet e drenazhit. Procedura bëhet në kabinet dhe zgjat pak minuta.
- Kur nevojitet, rekomandon një skaner (CT) të sinuseve, që tregon shtrirjen e inflamacionit dhe anatominë para çdo ndërhyrjeje.
Trajtimi pa operacion vjen i pari
Shumica e pacientëve përmirësohen pa kirurgji. Trajtimi bazë, i përshtatur nga mjeku për secilin, përfshin zakonisht:
- Larjen e hundës me ujë të kripur, çdo ditë.
- Spreje nazale me kortikosteroid, të përdorura rregullisht dhe për aq kohë sa rekomandon mjeku.
- Trajtimin e alergjive ose astmës, nëse janë të pranishme.
Antibiotikët nuk ndihmojnë në çdo rast të sinusitit kronik dhe duhen marrë vetëm me rekomandimin e mjekut.
Dr. Arnold Pasho
Mjek Otorinolaringolog (ORL)
Diagnostikim dhe trajtim i patologjive të veshit, hundës dhe fytit, me përvojë në kirurgjinë endoskopike të sinuseve (FESS).
Çfarë është FESS (Kirurgjia Endoskopike Funksionale e Sinuseve)?
Kur shenjat vazhdojnë pavarësisht trajtimit të duhur me ilaçe, mjeku mund të rekomandojë FESS. Kjo është një ndërhyrje që bëhet nga brenda hundës me endoskop, pa prerje në fytyrë. Qëllimi është të hapen kanalet natyrale të drenazhit dhe, nëse ka, të hiqen polipet, që sinuset të "marrin frymë" sërish dhe ilaçet të arrijnë aty ku duhet.
Kur rekomandohet
- kur trajtimi me ilaçe nuk ka sjellë përmirësim të mjaftueshëm
- kur polipet bllokojnë hundën dhe nuhatjen
- kur infeksionet përsëriten shpesh
Vendimi merret gjithmonë pas ekzaminimit dhe skanerit, nga mjeku ORL bashkë me pacientin.
Si është rikuperimi
Shumica e pacientëve kthehen në aktivitete të lehta brenda pak ditësh. Pas ndërhyrjes nevojiten kontrolle dhe larje të hundës, sepse kujdesi pas operacionit ndikon shumë në rezultat. Për shumë pacientë, FESS nuk e "zhduk" përgjithmonë problemin, por e bën shumë më të lehtë kontrollin e tij.